FreeFormFab

Basisopstelling

Een FabLab is een laagdrempelige en kleinschalige digitale ontwerpomgeving die gebruik maakt van open scource software gekoppeld aan state of the art apparatuur. De naam FabLab staat voor Fabrication Laboratorium en is bedacht door Neil Gershenfeld van het Center for Bits and Atoms dat onderdeel is van het Massachusetts Institute of Technology (MIT).

Een FabLab bestaat minimaal uit een combinatie van drie handzame machines. Een stickersnijder die stickers kan snijden, zoals een printer lijnen tekent. Een 3D scanner annex freesmachine, die iedere gewenste vorm uit hout, plastic en zelfs metaal boort. Een lasercutter die in vlakke materialen graveert en er vormen uitsnijdt, zoals letters of ingewikkelde tekeningen. Aanvullend soms nog een 3D printer waarmee driedimensionale vormen kunnen worden geprint. Grofweg gaat het om een investering van 50.000 Euro incl inrichting en een aantal milieuvoorzieningen.

Netwerk

Inmiddels groeit het aantal FabLabs wereldwijd in rap tempo. In grote lijnen werken ze allen met dezelfde soort machines en open source software, waardoor uitwisseling van kennis en ervaring over het ontwerpen en het gebruik van een FabLab eenvoudig is.

FabFolk is de virtuele community van FabLab gebruikers en is een plek voor de uitwisseling van kennis en ervaring en plannen. Video conferencing behoort de mogelijkheden.

Machines

Stickersnijder: Desktop Vinyl Cutter Roland CAMM-1 Servo GX-24

Deze machine kan stickers snijden, zoals een printer lijnen tekent. Het wordt gewoonlijk gebruikt om belettering van uithangborden e.d. te snijden. In een FabLab wordt het onder andere gebruikt om kopersticker te snijden. Hiermee kunnen dan antenne-toepassingen worden gemaakt. Verder wordt het ook veel gebruikt om gewoon leuke mooie stickers mee uit te snijden. Het apparaat is ongeveer een meter breed en zo hoog en diep als een laserprinter. Het apparaat kost ongeveer 1.500 euro.

Basic CNC Machine: Wisent

De Step-Four Basic machines van het in Raamsdonksveer gevestigde Wisent zijn de standaard instap machines. Geschikt voor enkelstuks maar ook voor seriewerk. Makkelijk aanpasbaar voor speciale projecten of een eigen opbouw daar waar computer bestuurde verplaatsing nodig is. De Basic is de meest verkochte machine bij hobbyisten en semi-professionals. Dit vanwege de gunstige prijs/kwaliteitsverhouding en het universele karakter.

Doordat de basic ook als bouwpakket leverbaar is ziet men hem terug bij veel bedrijven die voor een eigen toepassing een machine willen aanpassen. De Basic wordt dan de ideale doseermachine voor lijm of kit. Hij wordt een machine voor het nauwkeurig verplaatsen van onderdelen. Als universele machine bij het fabriceren van prototypen waarbij hij freest, boort, lijmt, graveert en plakfolie snijdt. De machine kost ongeveer 3.000 Euro.

3D Scanner en freesapparaat: Roland MDX-20

Dit is een apparaat ongeveer zo groot als een laserprinter. Het kan een aantal dingen zoals graveren, 3D fresen van niet al te harde materialen zoals hout, harde was, foam en 3D scannen. Het werkt met een freeskopje dat van boven naar beneden laagjes materiaal kan wegfrezen. Als je een dun laagje wegfreest, graveert hij, en als je meer wegfreest, kan je er een 3D Object mee fresen. Je kan er ook een scankop opzetten.

Het apparaat wordt nu gebruikt door bijvoorbeeld sieradenmakers, of als eenvoudig prototyping apparaat. Het kost ongeveer 4.500 Euro. In het FabLab wordt het veel gebruikt voor het graveren van printplaatjes. Met hard karton met een dunne laag koper wordt het koper weg gefreest, tot het printplaatje overblijft. Vervolgens kunnen de rest van de onderdelen daar op gesoldeerd worden, zoals een microcontroller. Verder wordt de Modela in het FabLab ook gebruikt voor 3D modelling, maar daarin is het apparaat beperkt qua snelheid en bruikbare materialen. Wat wel weer veel gedaan wordt is er een mal mee maken, waarmee dan 3D objecten gemaakt kunnen worden.

2D Laser Cutter: Trotec

De Speedy serie van de Nederlandse verstiging van het Oostenrijkse bedrijf Trotec is de meest productieve vlakke tafellaser om te graveren, markeren en snijden. Zijn perfecte design en de hoogwaardige constructie maken hem al uniek. Zijn inhoud is nog indrukwekkender: alleen hoogwaardige componenten worden voor het motion systeem, optiek, electronica, tafelwerkoppervlak en laserbuis toegepast. De Speedy 300 kost ongeveer 24.000 Euro en de Speedy 100 een kleine 13.000 Euro

2D Laser Cutter: Epilog Mini 24

Deze Amerikaanse machine kan materialen met een laser zeer nauwkeurig snijden. Het is ongeveer een meter breed, iets meer dan een meter hoog, en 80 cm diep. De laser cutter kan platen hout snijden, karton, of perspex. Het kan zo nauwkeurig snijden dat de 2D onderdelen klemvast in elkaar kunnen worden gezet, dat wil zeggen zonder gebruik van lijm of schroeven. Het is een een dure machine, ongeveer 12.000 Euro, en dat is nog zonder accesoires zoals een afzuiginstallatie om schadelijke dampen weg te werken.

2D Laser Cutter groot formaat: Torchmate CNC plasma cutting machine

Dit is een soort Laser cutter op groot formaat. Het is ongeveer de grootte van een flinke tafel. Het kan ook zwaardere materialen aan, zoals dikke platen hout, waarvan een huis gebouwd kan worden. De kosten liggen alles bij elkaar op zo’n 15.000 euro. Het apparaat wordt voor een beginnend FabLab niet aanbevolen, omdat het vrij gecompliceerd is in gebruik en die uitdaging ontmoedigend kan werken.

2D Laser Cutters: Lion Laser Systems

Lion Laser Systems is een in Breda gevestigd bedrijf dat instaat voor haar producten. In Nederland en USA wordt met alle beschikbare Know-how gezocht om tegen een beperkte investering een perfect product te leveren. Dit leidt ertoe dat alleen de beste onderdelen in onze producten worden verwerkt. Daarnaast worden deze machines dagelijks gebruikt in ons zusterbedrijf NovaTeck Lasergraveren waardoor wij als geen ander de ins en outs van de laserbewerkingen kennen. De prijzen zijn zeer concurrerend in vergelijk met andere merken.

3D Printer: Open Source

Een open source hardware project. Voor zo’n 2.500 Euro aan onderdelen kan je je eigen 3D printer bouwen. Bouwtekeningen, instructies en andere documentatie zijn te downloaden evenals voorbeelden van wat er met de 3D printer gemaakt kan worden. Laatste en meest indrukwekkende project is een zaklamp, die uit 1 stuk geprint is. De enige kant en klare onderdelen ervan zijn een led en de batterijen. De techniek werkt met een injectienaald die vloeibare materialen kan deponeren. Dat beperkt de materialen waarmee te printen valt nogal en ook de exactheid van het deponeren. Maar het is een mooi begin!

3D Printer: Desktop Factory

The Desktop Factory 3D printer builds durable, functional models from the bottom up, one layer at a time. The Desktop Factory 3D printer has a build speed comparable to existing 3D printing technologies, and produces robust parts that are strong enough to be thrown across a conference room table. The printer costs 5,000 Dollars in the US.

Desktop Factory proprietary software imports STL files and other industry standard 3D printer formats, automatically slices and orients the part for optimal build performance and creates any required support structures. The Desktop Factory 3D printer measures about 25 x 20 x 20 inches and weighs less than 90 lbs. The maximum build volume of the initial product will be 5 x 5 x 5 inches. The Desktop Factory 3D printer is designed to meet the needs of small design/engineering firms, departments within large companies, and schools. It can be plugged into standard wall outlets, is fully network compatible, and requires no special ventilation.